Biti Marlon Brando

‘There is before Brando, and there is after Brando’- Martin Scorsese

Da li se neko možda seća čuvene scene iz Formanovog ‘Amadeusa’..kada Salijeri u ludnici, svira ocu Vogleru prvo muziku koju je on komponovao..otac Vogler ga bledo gleda ne znajući kompoziciju. Zatim Salijeri svira mali deo iz Mocartove ‘Male noćne muzike’. Otac Vogler,prepoznaje melodiju i počinje da pevuši ali ne znajući ko ju je  zapravo komponovao govori Salijeriju kako nije znao da je on to kompanovao a šarmantno je..upućuje mu kompliment da je jako talentovan. Salijeri se ogorčeno smeška i govori da je to Mocart komponovao..

Kakve veze to ima sa Brandom? Mnogo…

Marlon Brando (  1924 – 2004) se i danas smatra najvećim filmskim glumcem svih vremena. Prenaduvano? Možda..možda ne. Svako ima na kraju krajeva svoje mišljenje. Ali ono što je neosporno jeste da je Brando najuticajniji glumac svih vremena, jedan od najtalentovanijih i jedan od najinteresantnijih. Ako nemate pojma ništa o filmovima, ako vam nije ni stalo do njih, ako vas najmanje u životu interesuju glumci, a pogotovu oni iz crno belog sveta.. ipak ste za Branda čuli. Svet se menja, sve se tehnologizuje..film se avatarizuje  i iskrene emocije na filmu su retki momenti, ali filmski momenti   kada Brando u ‘Kumu’  izgovara ‘I’m gonna make him an offer he can’t refuse’.. ili kada mnogo mladji Brando urla ‘Hey, Stella’ u ‘Tramvaj zvani želja’, to su momenti koji svako zna, svako pamti i voli..kao Mocartovu ‘Malu noćnu muziku’..koliko god grubo zvucalo

Mudar čovek, ne sećam mu se imena, reče jednom kako je genije onaj kome lako ide od ruke ono što svima drugima izgleda kao matematika. Brando je bio genije u glumi. Harizmatičan, ‘napet’,  pun sirove seksualne energije, veoma muževan a u isto vreme ranjiv Brando je imao screen presence koji je ’50tih godina oborio sa nogu ne samo Ameriku već čitav svet. Pored Montgomeri Klifta i Džemsa Dina, Brando je bio jedini glumac koji je u isto vreme bio i karakterni glumac i leading man tip. Ono što je Branda činilo posebnim i što ga još uvek čini nezamenljivim i posebnim jeste upravo ono što je Lorens Olivije primetio ‘Brando acted with an empathy and an instinctual understanding that not even the greatest technical performers could possibly match.’ To je možda najbolji i najtačniji opis to Brando’s appeal Brando nikad nije bio lažnjak, neko ko ne može da oseti i razume lik koji igra, pa se služi glumačkim trikovima. Zato kad gledate film sa njim, nebitno da li je to klasik kao ‘Na dokovima Njujorka’ ili romantična komedija kao što je ‘Don Huan de Marko’ uvek osećate da vam Brando prenosi istinu koju je našao kod lika, da oseća i razume lik duboko i da je to dead serious i da se nećete izvuci ako i vi to ne osetite. Zaključak..Brando: jedan od glumaca čija gluma može uticati na vas i promeniti vam stav, srušiti predrasude koje imate prema nečemu ili vas jednostavno može navesti da doživite katarzu. Jedan citat Sare Bernar, najčuvenije glumice na svetu, potpuno ide uz njega ‘He who is incapable of feeling strong passions, of being shaken by anger, of living in every sense of the word, will never be a good actor’.

Čudna i pomalo tužna istina je ta da je sam Brando izgubio veru u moć glume i u filmove kao umetnost. Često je govorio kako je gluma jeftin zanat, uzaludan posao i da nema dosadnije stvari od snimanja filmova i da je u svemu tome samo zbog novca. Zbog takvih izjava svet koji ga je bio podigao na tron, veoma brzo ga je i razapeo i okarakterisao kao arogantnu, egocentričnu ličnost i veliko razočaranje. Pored svih odgledanih intervjua, dokumentaraca i jedne posebno zanimljive knjige ‘Razgovori sa Brandom’, jedino mogu da tvrdim da Brando nije bio buntovnik samo na ekranu, već i u životu.

‘With so much prejudice, racial discrimination, injustice, hatred, poverty, starvation and suffering in the world, making movies seemed increasingly silly and irrelevant’ Marlon Brando

 Bio je idealista, neko sa prilično umetničkim, nekonvencionalnim pogledima na svet ali duboko uveren da preko filmova ne može menjati svet. Zašto? Zato što se u 70% slučajeva filmovi prave da bi zabavili masu,  a ovih ostalih 30%   umetničkih koji se nekako prokjumčare  ali i cenzurišu  ipak nisu dovoljni da bi čoveka osvestili i učinili boljim. Moguće, iako za sad biram da ne verujem u to.

Za života Brando je bio veoma društveno svestan, borio se za prava ugnjetavanih – Indijanaca i Afroamerikanaca i  mnogo novca je potrošio na izgradnju domova i škola za one za koje je Amerika bila slepa. Da je bio društveno svestan kao recimo Odri Hepbern koja je bila član UNICEFA i takodje pomagala ugroženima,  od strane američke javnosti Brando bi bio proglašen svecem. Medjutim, iako je njemu bilo stalo i do takvih akcija, on se najviše zalagao za kontraverzne teme ( npr želeo je da se prizna genocid nad Indijancima i da im se vrate neke njihove teritorije) koje Amerika jednostavno nije želela da čuje ’60tih i ’70tih, dok bi danas bio hvaljen kao veliki liberal.  Želeo je da snimi dokumentarce i čak je pisao i scenario za film o Indijancima, u želji da napokon sruši Džon Vejn sliku o Indijancima kao krvožednim crvenokošcima i Amerikancima kao dobrim momcima,ali svaki studio bi ga odbio. Ironično je to što je 1992, kada je došlo pogodno vreme, Kevin Kostner dobio Oskara za Ples sa vukovima, koji je upravo film koji bi Brando želeo da snimi. Kostner je izjavio kako nije hteo da ponudi ulogu Brandu u filmu jer se plašio njegovog ekscentričnog ponašanja na snimanju. Yeah right.

20 godina ranije Brando je osvojio Oskara za Kuma, ali se na svečanosti nije pojavio on, već je poslao mladu Indijanku koja je u njegovo ime odbila Oskara i govorila o načinu na koji su Indijanci prikazani u Holivudu.

I think awards in this country at this time are inappropriate to be received or given until the condition of the American Indian is drastically altered. If we are not our brother’s keeper, at least let us not be his executioner. Marlon Brando

Prilično nediplomatski i tvrdoglav način da se dodje do cilja..ali iskreno potpuno ide uz ceo Brando paket. Ono što nikako nije želeo, a imao je svaku mogućnost, jeste da izigrava zabrinutu zvezdu koja bi mnogo stvari u javnosti trebalo da prećuti da bi uopšte njegove reči doprle do javnosti.. sa Brandom je bilo sve ili ništa. Zato su mnogi intervjui sa njim u kojima je bio nepopustljiv i brutalno iskren o stanju kulture i društvene svesti u Americi, jednostavno cenzurisani ili sasečeni. Zato je u poslednjim godinama svog života retko kada i davao intervjue i za svoje ciljeve novac pridobijao snimajući filmove.

Ask most kids about details about Auschwitz or about how the American Indians were assassinated as a people and they don’t know anything about it. They don’t want to know anything. Most people just want their beer or their soap opera or their lullaby. Marlon Brando

We’ve somehow substituted craft for art and cleverness for craft. It’s revolting! It’s disgusting that people talk about art and they haven’t got the right to use the word. It doesn’t belong on anybody’s tongue in this century. There are no artists. We are businessmen. We’re merchants. There is no art. Pablo Picasso  was the last one I would call an artist

Brandov lični život bio je nalik grčkoj tragediji..ali Mrs Lovett je više zainteresovana za Branda glumca i političkog aktivistu nego za njegovo devetoro dece,brakove sa egzotičnim lepoticama, gojaznost u kasnijim godinama i život na Tahitiju, daleko od očiju javnosti. Jednostavno jer mislim da iako je Brando interesantna i kompleksna  ličnost, dovoljno je sebe dao u filmovima da bih sada bunarila po njegovom privatnom životu..(mislim nije da nisam..ali reših da ostavim čoveka na miru u tom pogledu).

 Nasumični Brando trivia

Pomenut u nekoliko pesama : Vogue ( Madonna), Advertising space ( Robbie Williams) , Marlon Brando’s  laundromat ( Pony up!), “I’m Stuck in a Condo with Mr. Marlon Brando ( The Dickies)

Često citirao Šekspira i recitovao pesme Dilana Tomasa.

Imao kratku aferu sa Merilin Monro. Bio je njen omiljeni glumac.

Brando o M. M.:

Marilyn was a sensitive, misunderstood person, much more perceptive than was generally assumed. She had been beaten down, but had a strong emotional intelligence — a keen intuition for the feelings of others, the most refined type of intelligence. We had an affair and saw each other intermittently until she died in 1962. It’s been speculated that she had a secret rendezvous with Robbert F Kennedy] that week and was distraught because he wanted to end an affair between them. But she didn’t seem depressed to me, and I don’t think that if she was sleeping with him at the time she would have invited me over for dinner. I’m sure she didn’t commit suicide. I have always believed that she was murdered.

M. M.  o Brandu:

Marlon’s kinda hard to tie down, they say. He’s never sure what he wants to do. He and Monty Clift have a lot in common, though they’re totally different people, but they don’t plan their careers too well and they’re not ambitious enough for their talents.

Smatrao Montgomeri Klifta svojim jedinim rivalom 50tih godina i divio mu se kao glumcu.

Smatrao je Džoni Depa najtalenovanijim glumcem 90tih, a Al Paćina najboljim glumcem svih vremena.

Džoni Dep je jedno od svojih privatnih ostrva nazvao po Brandu.

Čuvena scena iz ‘Taksiste’ kada De Niro stoji pred ogledalom i govori ‘You talkin’ to me’..inspirisana scenom iz ‘Odsjaja u zlatnom oku’ Džona Hjustona, kada Brando stoji u uniformi pred ogledalom i govori sam sa sobom.

Inspirisao čitavu legiju glumaca..Al Paćina, De Nira, Džeka Nikolasona, Džina Hekmana, Edvarda Nortona, Džoni Depa..

Bio idol Džemsu Dinu i Elvisu Prisliju. Ni jednog ni drugog nije podnosio..tough luck..

Vivijen Li je obožavala Branda. Govorila je da on jedini ume tačno da imitira glas Lorensa Olivijea.

Jedinu zamerku koju su mu svi nalazili jeste što nije imao dobru dikciju. Zvali su ga The Mumbler..ali Brando ih je ušio kada je zaigrao Marka Antonija u Juliju Cezaru i imao ne samo savršeni engleski akcenat već je naučio da recituje Šekspira što baš nije lako ni engleskim glumcima.

Mrzeo je savršenost..a imao savršeno lice. Zato je bio najsrećniji kada mu je nos bio slomljen ’50 i neke godine..nije hteo nikakvu operaciju već je želeo da mu nos ostane malo kriv..;))

Bio prijatelj Majkla Džeksona.

Film u čijem je snimanju najviše uživao bila je komedija ‘The  Bedtime story’ sa Dejvidom Nivenom. Rimejk te komedije je čuveni film sa Majkl Kejnom i Stivom Martinom iz ’80tih ‘Prljavi prevaranti’.

Mrzeo promovisanje filmova i zvezde sa velikom željom da pričaju o svom privatnom životu.

Njegov pepeo je rasut na Tahitiju i u Dolini Smrti.

Ne mogu da se setim ničeg više u ovom trenutku…

Moja dva omiljena Brando citata:

Acting is the least mysterious of all crafts. Whenever we want something from somebody or when we want to hide something or pretend, we’re acting. Most people do it all day long

When I lie on the beach there naked, which I do sometimes, and I feel the wind coming over me and I see the stars up above and I am looking into this very deep, indescribable night, it is something that escapes my vocabulary to describe. Then I think: ‘God, I have no importance. Whatever I do or don’t do, or what anybody does, is not more important than the grains of sand that I am lying on, or the coconut that I am using for my pillow.’ So I really don’t think in the long sense.

Scena iz ‘Na dokovima Njujorka’..jedna od najčuvenijih scena u istoriji filma i jedan od najpoznatijih citata.

‘You don’t understand. I coulda had class. I coulda been a contender. I coulda been somebody, instead of a bum, which is what I am, let’s face it’.

Mrs Lovett to Brando, a man who was definitely a contender..;)